CZYTELNIA,  MEDIACJE,  MENTORING

Socjopatia i socjopata

 

Socjopatia to nie choroba. Jest to zaburzenie osobowości, które polega na nieprzestrzeganiu norm etycznych i pozytywnych wzorców zachowań. Taka osobowość powstaje, gdy dziecko i nastolatek wzrasta w środowisku, gdzie nie ma właściwych wzorców i akceptowalnych kontaktów społecznych.

Jak rozpoznaje się socjopatę? 

Socjopaci są inteligentni. Bez skrupułów. Agresywni. Przybierają maskę normalności, czasem wręcz czaru osobistego, by tylko osiągnąć uknute cele własne. Nie ma dla nich znaczenia, że przy okazji wywracają do góry nogami czy wręcz niszczą innym życie. Specjaliści zwracają uwagę, że co piąta osoba może być socjopatą, czyli wykazywać tego typu zespół cech. Jak rozpoznać, że ktoś jest psychopatą?

Co to jest socjopatia?

Socjopatia zaliczana jest do zaburzeń osobowości według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10. Osobowość o takich cechach nazywana jest dyssocjalną (dawniej zwana psychopatyczną) i charakteryzuje się nieumiejętnością przystosowania się do życia w społeczeństwie. Nie jest to więc choroba, na którą można zapaść lub się z nią urodzić.

Osobowość dyssocjalna to jednak pojęcie, które według klasyfikacji chorób ICD-10 obejmuje zaburzenia takie jak osobowość psychopatyczna, amoralna, antysocjalna i antyspołeczna. Niektórzy specjaliści uważają, że należałoby uwzględnić wyraźniejsze rozróżnienie między niektórymi podtypami osobowości dyssocjalnej. Ogólna terminologia może pomijać pewne niuanse, w szczególności te występujące między psychopatami i socjopatami – określenia te według części ekspertów nie są bowiem tożsame, chociaż mają wiele elementów wspólnych.

Socjopatia to zaburzenie osobowości sprawiające, że dotknięte nim osoby mają wypaczone pojęcie zagadnień emocjonalnych oraz interpersonalnych. Przekłada się to również na odstępstwa dotyczące postrzegania przez nie ogólnie przyjętych za prawidłowe wartości i zachowań społecznych.

Dokładne zdefiniowanie socjopatii nie jest proste ze względu na pewne nieścisłości i uogólnienia terminologiczne. Chodzi tu szczególnie o terminy „socjopata” i „psychopata”, które dość często są używane zamiennie.

Kogo określa się mianem socjopata?

Socjopatą określa się osobę, która lekceważy normy i zwyczaje obowiązujące w danej kulturze czy środowisku, nie liczy się z uczuciami innych, manipuluje ludźmi i nie ma poczucia winy.

Oba pojęcia – socjopatia (socjopata) i psychopatia (psychopata) na stałe weszły do słownika i mogą używane zamiennie.

Jak rozpoznać socjopatę?

Socjopata nie wie, co to empatia, współczucie, ciepłe relacje. Nie wynika to ze złej woli, ale z niezdolności do tworzenia związków opartych na więzi. Nie rozumie, co to znaczy krzywdzić drugiego człowieka. Krzywda dzieje się tylko wtedy, gdy on ja odczuwa. Egocentryczny, postrzega siebie jako osobę bez zarzutu. Winą za niepowodzenia obarcza innych.

Większość osób z taką osobowością ma przyjemną powierzchowność, bardzo dobrą pracę, rodzinę.

Wykształceni, majętni, pełni uroku, elokwentni sprytnie wykorzystują te cechy do manipulowania ludźmi dla własnych potrzeb.

A ponieważ są dobrymi obserwatorami, łatwo wychwytują ludzkie słabości, aby w odpowiednim momencie je wykorzystać. Socjopata z wysokim ilorazem inteligencji jest najbardziej wyrafinowany i niebezpieczny.

Jak działa socjopata?

Mówi się, że tylko osoby twarde osiągają sukces. Powiedzenie to u socjopaty nabiera nowego znaczenia. Socjopaci zajmują często kierownicze/managerskie stanowiska, gdyż „po trupach” zmierzają do określonego celu (pieniądze, stanowisko, władza). Ludzie są dla nich tylko środkiem lub przeszkodą na drodze do celu, więc wykorzystują ich albo niszczą. Często u osób na szczytach władzy w korporacjach, ale też w małych firmach obserwuje się cechy zaburzonej osobowości.

Socjopata nie identyfikuje się z ludźmi, nie broni ich, chyba że jest mu to do czegoś potrzebne. Osoby z zaburzoną osobowością czerpią z poczucia władzy taką samą przyjemność jak ktoś inny np. z picia alkoholu czy uprawiania seksu w celu zaspokojenia.

Władza najczęściej manifestuje się przemocą psychiczną, zdecydowanie rzadziej fizyczną. Jak im się to wszystko udaje? Działa mechanizm uwodzenia. Kiedy trzeba, są mili, mówią dokładnie to, co chcemy usłyszeć, dlatego tak często ulegamy ich urokowi.

Skąd się biorą socjopaci?

Za prawdziwą przyczynę socjopatii uważa się nieprawidłowo funkcjonujące środowisko, które ukształtowało młodego człowieka. To dyssocjalna rodzina, gdzie normy społeczne nie były przestrzegane, gdzie zdarzały się patologiczne czy kryminogenne zachowania. Nieprawidłowa rodzina to też taka, gdzie dzieciom nie okazywało się miłości, a zainteresowanie ograniczało się do wymagań, by potem osiągały sukcesy za każdą cenę albo gdzie stosowano kary, niekoniecznie fizyczne oraz gdzie obowiązywał wojskowy dryl. 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *