CZYTELNIA,  MEDIACJE,  MENTORING & COACHING

Spory rodzinne – dlaczego mediacja jest dobrym rozwiązaniem?

 

W minionym roku w Polsce zawartych zostało ponad 192 tysiące małżeństw. Równolegle orzeczono ponad 65 tysięcy rozwodów. Należy mieć również na uwadze, ile spraw rozwodowych w sądach toczy się latami.

GUS podaje, że główną przyczyną rozpadu związków w Polsce, wskazywaną przez strony w pozwach, jest niezgodność charakterów. Samo stwierdzenie niezgodności charakterów to za mało, by otrzymać rozwód. Konieczne jest spełnienie przesłanek do rozwodu. Zgodnie z zasadą ochrony rodziny, sąd może orzec rozwód tylko wtedy, gdy małżonkowie wykażą, że od co najmniej 6 miesięcy nie łączą ich podstawowe więzi – emocjonalne, gospodarcze i intymne. Oznacza to, że partnerzy spędzają czas oddzielnie, prowadzą odrębne gospodarstwa domowe (nawet jeśli z jakichś powodów ciągle mieszkają razem) oraz że nie łączy ich alkowa.

Małżonkowie, którzy stanęli w obliczu decyzji o rozwodzie, pierwsze kroki kierują do kancelarii. Wsparcie prawnika w sprawie, szczególnie na sali sądowej może być konieczne, stwarza poczucie bezpieczeństwa i wsparcie „w walce”.

Jednak, jak pokazuje praktyka, coraz więcej par decyduje się na mediacje, bez udziału prawników, by ustalić satysfakcjonujące obie strony rozwiązania a nierzadko bywa tak, że strony wycofują się z rozwodu.

Rozwód wiąże się z silnym stresem i skrajnymi emocjami. Nikt nie powinien przechodzić przez tę drogę bez wsparcia. Poza złożonością spraw, dochodzą silne, negatywne emocje, które utrudniają osiągnięcie porozumienia a nierzadko prowadzą do zaognienia konfliktu. Udział prawników/pełnomocników, wspierających strony w ich najlepiej pojętym interesie, nie zawsze sprzyja polubownemu rozwiązaniu sporu, co jest istotne szczególnie wówczas, gdy w rodzinie są dzieci. Często jest to walka, które osłabia obie strony, emocjonalnie i finansowo.

Koszty, z którymi należy się liczyć to opłata sądowa (300 zł w przypadku nieorzekania o winie żadnej ze stron, 600 zł w sprawie z orzekaniem o winie), a także wynagrodzenie prawnika/pełnomocnika i nierzadko biegłych sądowych. Rozwód z orzekaniem o winie wiąże się z kosztami postępowania dowodowego i często jest najbardziej obciążający finansowo. W zdecydowanej większości przypadków najtańszym rozwiązaniem okazuje się wypracowanie ugody w drodze mediacji i przekazanie jej sądowi.

Według przepisów prawa zanim dojdzie do rozprawy sądowej, małżonkowie zostaną pouczeni. Dowiedzą się o konsekwencjach społecznych i ekonomicznych zakończenia małżeństwa. I, jeśli nie skorzystali wcześniej z mediacji, zostaną skierowani na mediację. Mediacja jest dobrowolna, tym niemniej z perspektywy stron warto rozważyć ją jako drogę pierwszego wyboru do rozwiązania sporu.

Czas trwania sprawy sądowej wydłuża m.in. postępowanie dowodowe przy orzekaniu o winie oraz brak zgody w kwestiach związanych z dziećmi. W takiej sytuacji sąd często kieruje dzieci na badania psychologiczne. Na termin badania w OZSS (Opiniodawczym Zespole Sądowych Specjalistów, wcześniej RODK) czeka się około roku. W tym czasie sprawa rozwodu jest zawieszona. Jak pokazuje życie, czas zawieszenia negatywnie wpływa na dzieci lub na więzi z dziećmi a strony i dzieci wciąż żyją w napięciu.

Mediacja jest korzystnym rozwiązaniem w sporach o dużym ładunku emocjonalnym, a niewątpliwie okoliczności związane z separacją czy rozwodem nastręczają wielu silnych emocji, które dodatkowo utrudniają komunikację, nawet parom, które spędziły ze sobą wiele szczęśliwych lat.

Jeżeli małżeństwo chce komunikować się na neutralnym gruncie, to warto skorzystać z mediacji.

Dzięki mediacji partnerzy mogą dojść do porozumienia w każdym obszarze, co znacznie przyspiesza postępowanie sądowe o zatwierdzeniu ugody. Po pomyślnie zakończonej mediacji, strony lub mediator przedkładają ugodę do sądu razem z pozwem. Sąd weryfikuje, czy ugoda spełnia wymagania formalne oraz, co najważniejsze, czy jest zgodna z dobrem małoletnich dzieci. Często zdarza się, że wówczas sąd orzeka rozwód już na pierwszej rozprawie.

Bywa i tak, że spotkania stron w mediacji sprawiają, że strony otwierają się, mają okazję w spokoju, usłyszeć siebie nawzajem. Zdarzają się i takie sytuacje, gdy strony, po oczyszczeniu atmosfery, wyjaśnieniu niedomówień, przywołują radosne, wzruszające, wspólnie spędzone dni, tygodnie, miesiące, lata i rezygnują z rozwodu, dając sobie szansę na wspólne życie, nie tylko dla dobra dzieci. Dla dobra wszystkich.

W Polsce mediacja jest coraz chętniej praktykowaną pozasądową drogą rozwiązywania sporów. Mediacja w sprawach rodzinnych traktowana jest głównie jako sposób przejścia przez nierzadko życiowe tornado, często zapoczątkowane przez kryzys okołorozwodowy. Bywa, że kryzys, na wczesnym etapie, zmierza w kierunku bycia razem na wspólnie wypracowanych warunkach, które mogą być wypracowane przy wsparciu mediatora. Kryzys na etapie zaawansowanym zmierza zazwyczaj w kierunku rozwodu, który również można przeprowadzić w sposób ludzki, tonując emocje związane choćby z udziałem w procesie sądowym.

Celem mediacji jest rozwiązanie istniejącego w rodzinie problemu. Kryzys często jest postrzegany przez członków rodziny jako konflikt, spór, różnica zdań albo jako brak poszanowania godności, prowadzący w krótszej lub dłuższej perspektywie do przemocy psychicznej lub fizycznej.

Jeśli sytuacja nie jest rozwiązana w odpowiednim momencie i we właściwy sposób, może prowadzić do pogłębiania się istniejącego kryzysu, a w konsekwencji nawet do nasilenia wspomnianej przemocy, rozpadu związku, finalnie do rozbicia rodziny i formalnego rozwodu.

Mediacja rodzinna znajduje zastosowanie w kilku podstawowych obszarach, mianowicie profilaktyki konfliktu w rodzinie, próby pojednania, ustalenia warunków rozstania, spraw dotyczących opieki nad dziećmi. O tym w osobnych postach.

Postępowanie mediacyjne jest szybsze, tańsze i daje możliwość stronom na kształtowanie wypracowywanego porozumienia, bez postępowania dowodowego i eskalacji emocji. Porozumienia mediacyjne są często bardziej adekwatne w stosunku do sytuacji rodziny i dobra zainteresowanych, niż wyrok sądu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *